Phát biểu tại Diễn đàn cấp cao Du lịch Việt Nam 2018, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lê Quang Tùng cho biết, trong những năm qua, du lịch trên phạm vi toàn cầu có sự tăng trưởng liên tục, trở thành ngành kinh tế hàng đầu về thu nhập ngoại tệ, về giá trị xuất khẩu và tạo việc làm. Tổ chức Du lịch thế giới dự báo năm 2030 sẽ có 1,8 tỷ khách đi du lịch trên toàn cầu. Trong đó, châu Á - Thái Bình Dương hiện là khu vực có tốc độ tăng trưởng cao nhất và sẽ tiếp tục là điểm đến thu hút luồng khách trong thời gian tới. Nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ trong đó có Việt Nam đã xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn trong phát triển kinh tế-xã hội bền vững.

Việt Nam có nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển du lịch. Trong những năm qua, ngành Du lịch luôn đồng hành và đóng góp tích cực trong quá trình phát triển của đất nước và đạt được những thành tựu quan trọng. Đặc biệt là từ sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI (1986), Việt Nam thực hiện công cuộc đổi mới, hội nhập quốc tế sâu rộng, ngành Du lịch đã có bước phát triển vượt bậc trong giai đoạn 1990-2017, cụ thể: Năm 1990, Việt Nam đón 250.000 lượt khách quốc tế, phục vụ 1 triệu lượt khách nội địa; đến năm 2017, đón hơn 12,92 triệu khách quốc tế, phục vụ 73,2 triệu lượt khách nội địa; tổng thu từ khách du lịch đạt 510.000 tỷ đồng, đóng góp 7,5% vào GDP. 

Cũng trong năm 2017, Việt Nam được Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO) xếp hạng 6 trong số 10 quốc gia đạt tốc độ tăng trưởng khách du lịch hàng đầu thế giới; được WTA bình chọn là điểm đến du lịch hàng đầu châu Á.

Tổng kết giai đoạn 1990 - 2017, khách du lịch quốc tế tăng 52 lần, tăng trung bình 16%/năm; khách du lịch nội địa tăng 72 lần, tăng trung bình 22%/năm. Giai đoạn này cũng cho thấy sự vào cuộc mạnh mẽ của khối tư nhân. Các lĩnh vực đầu tư của khối tư nhân trong phát triển hạ tầng kỹ thuật du lịch, xúc tiến quảng bá... đang tạo ra đòn bẩy tăng trưởng du lịch trong cả nước.

Tuy nhiên, theo Báo cáo Năng lực cạnh tranh du lịch toàn cầu năm 2017 của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF), Việt Nam mới xếp hạng 67 trên 136 nền kinh tế và chỉ xếp thứ 5 trong khu vực Đông Nam Á. Nhiều yếu tố mang tính cạnh tranh về du lịch chưa được cải thiện, nhiều hạn chế và điểm nghẽn để phát triển du lịch chưa được giải quyết triệt để, cụ thể như: Cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch chưa đồng bộ; nguồn nhân lực phục vụ du lịch còn thiếu và yếu; sản phẩm du lịch chưa đặc sắc, đa dạng, chưa có nhiều sản phẩm chất lượng và giá trị cao; năng lực quản lý điểm đến còn khiêm tốn; phát triển du lịch chưa thực sự gắn với bảo vệ môi trường. Do đó, việc tái cơ cấu lại ngành du lịch là hết sức cấp bách và cần thiết, tập trung vào việc cơ cấu lại và phát huy tối ưu các nguồn lực; tăng cường số lượng nguồn nhân lực du lịch theo cơ cấu hợp lý; nâng cao hiệu quả xúc tiến quảng bá du lịch...

Để phát triển du lịch theo hướng chuyên nghiệp, chất lượng, bền vững và thực sự trở thành nghành kinh tế mũi nhọn, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 16/01/2017, Quốc hội đã ban hành Luật Du lịch 2017, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 103/NQ-CP của Chính phủ về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 08-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong đó đặt ra các nhiệm vụ cho ngành du lịch xây dựng các Đề án chiến lược phát triển ngành như: Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Đề án tổng thể ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực du lịch, Đề án nâng cao hiệu quả xúc tiến quảng bá du lịch, thành lập Quỹ hỗ trợ phát triển du lịch và đặc biệt là Đề án cơ cấu lại ngành Du lịch đến năm 2025 và định hướng đến năm 2030.

Hiện nay, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án "Cơ cấu lại ngành du lịch đáp ứng yêu cầu phát triển thành ngành kinh tế mũi nhọn", trong đó tập trung cơ cấu lại thị trường khách du lịch; củng cố, phát triển hệ thống sản phẩm và điểm đến du lịch; phát triển nguồn nhân lực du lịch theo cơ cấu hợp lý; cơ cấu lại doanh nghiệp du lịch; cơ cấu lại nguồn lực phát triển du lịch; sắp xếp, kiện toàn hệ thống quản lý du lịch...Đây cũng là những nội dung Bộ VHTTDL mong muốn và đề nghị các đại biểu tham dự Hội nghị tập trung tham luận, đóng góp cho ngành du lịch Việt Nam.

Đối với mục tiêu phát triển của ngành, Việt Nam phấn đấu đến năm 2025, tổng thu từ khách du lịch đạt 45 tỷ USD, giá trị xuất khẩu thông qua du lịch đạt 27 tỷ USD, ngành du lịch đóng góp trên 10% GDP; tạo ra 6 triệu việc làm, trong đó có 2 triệu việc làm trực tiếp; nâng dần tỷ lệ lao động trực tiếp phục vụ du lịch được đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ và kỹ năng đạt 70%; đón và phục vụ 30-32 triệu lượt khách du lịch quốc tế.

Để đạt được mục tiêu nói trên, Chính phủ, Bộ VHTTDL và ngành du lịch đã thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, tồn tại và điểm nghẽn trong công tác phát triển ngành; đồng thời cũng đã đặt ra những nhiệm vụ, giải pháp về cơ cấu lại ngành du lịch trong thời gian tới. Tuy nhiên việc triển khai cụ thể những nội dung đó như thế nào; phương thức triển khai ra sao; trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương; công tác điều phối hoạt động du lịch giữa nhà nước, khối tư nhân, các công ty lữ hành... sẽ là những vấn đề then chốt cần được giải đáp.

Trong bài tham luận đầu tiên của Diễn đàn, ông Kenneth Atkinson - Chủ tịch Điều hành Grant Thornton Việt Nam cho biết Thái Lan mất hơn 20 năm để tăng trưởng đạt 30 triệu lượt khách như hiện tại. Do đó, Chủ tịch điều hành Grant Thornton Việt Nam nhận định việc Việt Nam tăng trưởng từ 12,6 triệu lượt năm 2017 lên 16 triệu lượt năm 2018 là tín hiệu khả quan.

Chủ tịch điều hành Grant Thornton Việt Nam đưa ra dự báo "Nếu có sự phối hợp tốt để đầu tư vào hạ tầng du lịch, Việt Nam có khả năng tăng nhiều hơn và có thể chỉ mất 7 năm để đạt lượng khách như Thái Lan hiện tại".

Tuy vậy, ông nêu một số bất cập khi nói về tính bền vững trong du lịch, như vịnh Hạ Long bị ô nhiễm từ các cửa xả và tàu thuyền hay Sapa gặp một số vấn đề về xây dựng ảnh hưởng đến cảnh quan.

Ông Kenneth nhấn mạnh Việt Nam cần tập trung giải quyết một số vấn đề đó là chọn đúng phân khúc, đa dạng hóa thị trường (nguồn khách); xây dựng cụm, tổ hợp, hướng tới tương lai (chân thực hơn, số hóa hơn); tập trung vào chất lượng chứ không chỉ tập trung vào số lượng; tận dụng cơ hội từ những nền kinh tế mới, kênh phân phối mới; bảo vệ môi trường, giảm thiểu tối đa việc phá vỡ cảnh quan

"Diễn đàn cấp cao Du lịch Việt Nam 2018 được tổ chức đúng vào thời điểm quan trọng để triển khai các giải pháp cơ cấu lại ngành du lịch cũng như đặt nền móng xây dựng Chiến lược phát triển du lịch cho giai đoạn tới. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hy vọng rằng các sáng kiến, đóng góp của các chuyên gia, các nhà đầu tư chiến lược, các doanh nghiệp trong và ngoài nước qua các tham luận tại Diễn đàn về các hạn chế, tồn tại nêu trên sẽ tạo ra sức sống mới cho ngành du lịch, tìm ra những hướng đi, cách làm hiệu quả, thiết thực để các giải pháp cơ cấu ngành du lịch triển khai vào cuộc sống "- Thứ trưởng Lê Quang Tùng nhấn mạnh../.

Thực hiện : Vi Phong - Nam Nguyễn