Theo đó, từ năm 2010, sau khi Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Di sản văn hóa có hiệu lực thi hành, đến nay các văn bản hướng dẫn thi hành Luật tiếp tục được nghiên cứu, xây dựng. Chỉ trong vòng 3 năm, đã có 02 Nghị định của Chính phủ và 08 Thông tư của Bộ VHTTDL được ban hành.
Hoạt động bảo tồn di tích đã huy động được nhiều nguồn lực xã hội hóa cho công tác bảo vệ và tu bổ di tích, tương đương với nguồn đầu tư của Nhà nước; một số dự án bảo tồn di tích nhận được sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế (Dự án Phối hợp nghiên cứu bảo tồn Võ Thánh, Văn Thành và Chùa Thiên Mụ, thiết lập hệ thống GIS về công viên khảo cổ di tích Huế…).
Trong 5 năm (2006-2010), Dự án sưu tầm, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể các dân tộc Việt Nam được triển khai rộng khắp và cơ bản hoàn thành các mục tiêu đề ra. Tổng số dự án sưu tầm bảo tồn văn hóa phi vật thể được thực hiện là 458 dự án, trong đó có 319 dự án do các địa phương trực tiếp thực hiện.
Đồng thời, từ nguồn vốn chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa, trong giai đoạn 2001-2013 nhiều di tích trên địa bàn cả nước đã kịp thời được hỗ trợ đầu tư, tu bổ. Cụ thể, giai đoạn 2001-2005 chống xuống cấp cho 533 lượt di tích, giai đoạn 2006-2010 chống xuống cấp cho 1.218 lượt di tích, giai đoạn 2011-2013 chống xuống cấp cho 904 lượt di tích. Đặc biệt trong số các di tích cấp quốc gia được hỗ trợ tu bổ, một số được tu bổ lớn (đình Chu Quyến; phố cổ Hội An, Cố đô Huế, Mỹ Sơn). Các di tích sau khi được đầu tư tu bổ, tôn tạo đã được khai thác và phát huy có hiệu quả, đã trở thành sản phẩm văn hóa - du lịch tương đối hoàn chỉnh hấp dẫn du khách trong nước và quốc tế tới tham quan, tìm hiểu, qua đó góp phần thức đẩy sự tăng trưởng kinh tế của địa phương, nâng cao đời sống nhân dân có vùng di sản.
Ngoài ra, mô hình trung tâm, câu lạc bộ, hội nghiên cứu sưu tầm cổ vật đã được ra đời và đi vào hoạt động ở nhiều địa phương trong cả nước. Nhiều tổ chức đã hình thành được mạng lưới, thu hút được đông đảo hội viên tham gia sưu tầm cũng như chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức về cổ vật, chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức những cuộc trưng bày, triển lãm, hiến tặng cổ vật cho các bảo tàng tỉnh, thành phố…
Các lễ hội dân gian do người dân tổ chức cũng phục hồi dần và hoạt động ngày càng quy củ hơn. Nhiều trung tâm và câu lạc bộ hoạt động trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể (Cồng chiêng, Ca trù, Quan họ, Hát Xoan, Đờn ca tài tử) đã phục hồi hoạt động trở lại và hàng trăm câu lạc bộ mới ra đời đã góp phần thiết thực trong công tác duy trì thực hành, truyền dạy và trình diễn di sản văn hóa phi vật thể tại cộng đồng.
Bên cạnh những kết quả đạt được, trong thời gian qua, việc thực hiện chính sách, pháp luật về di sản văn hóa cũng gặp một số khó khăn, hạn chế: Việc giao chủ đầu tư dự án tu bổ di tích cho cấp huyện, xã mà không có cán bộ chuyên môn đã làm ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả công tác tu bổ, tôn tạo di tích; sự phối hợp giữa địa phương với Bộ chủ quản trong việc chỉ đạo điều hành còn thiếu chặt chẽ, trách nhiệm và quyền hạn của cơ quan thực hiện chương trình chưa thực sự phù hợp; việc sưu tầm di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc được thể hiện trên nhiều lĩnh vực từ ăn, ở, trang phục, nghề truyền thống… đòi hỏi phải đầu tư nhiều kinh phí, phương tiện; nhận thức của toàn xã hội về di sản văn hóa chưa thật sâu sắc, toàn diện, ý thức chấp hành luật chưa cao…
Để khắc phục những hạn chế đó, báo cáo đã kiến nghị Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát việc thực hành pháp luật về di sản văn hóa và kịp thời xử lý vi phạm; quan tâm đầu tư hơn nữa cho việc tu bổ di tích từ ngân sách địa phương song song với việc xã hội hóa, phát huy cao nhất vai trò của cộng đồng, xã hội trong việc bảo vệ di sản văn hóa; kịp thời ban hành và triển khai cơ chế, chính sách nhằm động viên, khuyến khích những người có công trong lĩnh vực bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa.
HCTC
