Lễ khai mạc không gian trưng bày Nhà dài Êđê là một hoạt động ý nghĩa nhằm tôn vinh, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của người Êđê, góp phần làm phong phú thêm kho tàng di sản văn hóa của tỉnh Đắk Lắk.

Công trình nhà dài được khởi công xây dựng trong khuôn viên Bảo tàng Đắk Lắk từ tháng 12/2020 và chính thức hoàn thành vào tháng 01/2023. Đây là một công trình kiến trúc mẫu mực, được phục dựng công phu theo đúng nguyên mẫu Nhà dài truyền thống, sử dụng các vật liệu tự nhiên như gỗ, tre, nứa và cỏ tranh. Việc phục dựng không chỉ tái hiện kiến trúc vật chất, mà còn giữ nguyên hồn cốt của không gian sinh hoạt cộng đồng mẫu hệ Êđê.

Trên cơ sở bổ sung, sưu tầm tư liệu và hiện vật một cách kỹ lưỡng, không gian trưng bày bên trong Nhà dài đã được hoàn thiện. Bảo tàng đã nhận được sự tham gia tư vấn nhiệt tình của các nghệ nhân, chủ thể văn hóa và những người am hiểu văn hóa truyền thống của người Êđê. Sự hợp tác này đảm bảo tính xác thực và chiều sâu văn hóa cho không gian trưng bày.

Bà Võ Thị Phượng, Giám đốc Bảo tàng Đắk Lắk cho biết, trưng bày Nhà dài Êđê là một trong những hạng mục trọng tâm được đề cập trong Đề án nâng cao chất lượng, đổi mới hình thức hoạt động của Bảo tàng tỉnh. Qua đó góp phần đưa di sản văn hóa đến gần hơn với công chúng.

Khi đi vào hoạt động, Nhà dài sẽ phục vụ công chúng tham quan, tìm hiểu, học tập và trải nghiệm về cấu trúc không gian sống, các vật dụng sinh hoạt hàng ngày, trang phục thổ cẩm, nông cụ, và đặc biệt là hệ thống chiêng ché gắn liền với nghi lễ cúng tế của người Êđê. Từ gian khách (Gah) rộng lớn, nơi diễn ra các nghi lễ và sinh hoạt chung, đến các gian riêng (Ôk), du khách sẽ có cái nhìn toàn diện về đời sống của đại gia đình Êđê truyền thống.

Sau phần nghi thức khai mạc trang trọng, điểm nhấn thu hút nhất là phần trình diễn tái hiện Lễ lên nhà mới (Đĭ dôk sang mrâo). Đây là một trong những nghi lễ truyền thống quan trọng, mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc của người Êđê khi chuyển đến ngôi nhà mới, thể hiện sự kính trọng thần linh và cầu mong sức khỏe, sự an lành, thịnh vượng cho cả gia đình.

Trong không khí rộn ràng của buổi lễ, các nghi thức truyền thống đã được tái hiện một cách sống động. Các nghệ nhân Êđê ở phường Tân An và phường Tân Lập đã thực hiện các nghi lễ chính như: cúng thần linh, trao vòng đồng, và nghi thức chúc sức khỏe. Đặc biệt, nghi thức mời rượu cần truyền thống đã thể hiện tình cảm nồng ấm và nét đẹp văn hóa cộng đồng của người Êđê. Tiếng cồng chiêng vang vọng, trầm hùng, hòa cùng điệu múa truyền thống đã tạo nên một bức tranh văn hóa đa sắc màu, để lại nhiều ấn tượng sâu sắc cho đại biểu và du khách tham dự.

Việc khánh thành và đưa Không gian trưng bày Nhà dài vào hoạt động, cùng với việc thường xuyên tổ chức tái hiện các nghi lễ độc đáo, không chỉ giúp Bảo tàng Đắk Lắk trở thành một địa chỉ đỏ về giáo dục di sản, mà còn góp phần tích cực vào công tác bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của người Êđê trong bối cảnh hiện đại.

Không gian trưng bày Nhà dài tại Bảo tàng Đắk Lắk chính thức mở cửa phục vụ khách tham quan từ ngày 17/11/2025./.