Phát biểu tại hội thảo, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam Vũ Thế Bình nhấn mạnh, du lịch là ngành gắn bó mật thiết với môi trường, do đó phát triển du lịch xanh là xu hướng tất yếu. Tuy nhiên, tại Việt Nam, khoảng cách giữa nhận thức và hành động trong phát triển du lịch xanh vẫn còn khá lớn.

Giai đoạn 2023–2024, với sự đồng hành của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), Hiệp hội Du lịch Việt Nam triển khai Dự án "Giảm thiểu rác thải nhựa trong lĩnh vực du lịch ở Việt Nam" và đạt nhiều kết quả tích cực. Đây là nền tảng để hiệp hội tiếp tục thực hiện các chương trình hướng tới du lịch xanh, tiêu biểu là việc ban hành Bộ tiêu chí VITA Green – bộ tiêu chí đầu tiên của Việt Nam về du lịch xanh, đáp ứng tương đối đầy đủ các tiêu chuẩn quốc tế.

Ông Vũ Thế Bình cho rằng, Việt Nam đi sau nhiều quốc gia trong phát triển du lịch xanh, vì vậy cần đẩy nhanh quá trình chuyển đổi hoạt động du lịch theo hướng xanh và bền vững. Việc Hiệp hội Du lịch Việt Nam đề xuất Dự án "Xây dựng mô hình quản lý điểm đến du lịch hiệu quả có sự tham gia của các bên liên quan, hướng tới môi trường du lịch xanh, không rác thải nhựa và carbon thấp", với sự hỗ trợ của UNDP, là hành động cụ thể nhằm thúc đẩy phát triển du lịch xanh tại Việt Nam.

"Quản lý điểm đến là vấn đề sống còn của ngành du lịch, bởi điểm đến hội tụ toàn bộ các dịch vụ du lịch. Việc tập trung xây dựng mô hình điểm đến du lịch xanh sẽ bao quát toàn bộ hoạt động theo hướng bền vững. Dự án này cũng góp phần hoàn thiện các tiêu chí cần thiết để hình thành điểm đến du lịch xanh," Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam nhấn mạnh.

Dự án "Xây dựng mô hình quản lý điểm đến du lịch hiệu quả có sự tham gia của các bên liên quan hướng tới môi trường du lịch xanh, không rác thải nhựa và carbon thấp" hướng tới mục tiêu xây dựng mô hình quản lý điểm đến du lịch tích hợp, có sự tham gia của các bên liên quan, làm nền tảng triển khai, giám sát và đánh giá các hoạt động phát triển du lịch xanh.

Dự án cũng tập trung truyền thông, nâng cao nhận thức của các bên liên quan gồm cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư về chuyển đổi xanh trong du lịch gắn với bảo tồn đa dạng sinh học, ứng phó biến đổi khí hậu; đồng thời xây dựng cơ chế nhân rộng mô hình, chuyển giao kiến thức, hướng dẫn kỹ thuật và chia sẻ kinh nghiệm tới các địa phương trong cả nước.

Dự án được triển khai thí điểm tại Khu du lịch tâm linh – sinh thái Tây Yên Tử, xã Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Ninh, làm cơ sở nhân rộng trên phạm vi toàn quốc.

Nội dung dự án gồm ba nhóm hoạt động chính. Nhóm thứ nhất tập trung nâng cao nhận thức về du lịch xanh cho khu vực tư nhân và cộng đồng địa phương nhằm triển khai mô hình quản lý điểm đến hiệu quả, bền vững. Nhóm thứ hai xây dựng mô hình quản lý điểm đến du lịch theo tiêu chí du lịch xanh với sự tham gia của chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư. Nhóm thứ ba ứng dụng mô hình du lịch carbon thấp và triển khai bộ tiêu chí "Du lịch không rác thải nhựa" – kết quả của Dự án "Giảm thiểu rác thải nhựa trong ngành du lịch" – tại điểm đến thí điểm.

Bên cạnh việc tăng cường hiệu quả quản lý điểm đến, giảm rác thải nhựa và phát thải carbon, dự án còn đặt ra mục tiêu xây dựng một mô hình điểm đến xanh thí điểm thành công; biên soạn tài liệu đào tạo về chuyển đổi xanh trong du lịch và quản lý điểm đến bền vững cho doanh nghiệp, cộng đồng và cán bộ quản lý; đồng thời xây dựng tài liệu truyền thông về mô hình quản lý điểm đến du lịch xanh, không rác thải nhựa và carbon thấp. Mục tiêu cụ thể là 80% doanh nghiệp tham gia giảm tối thiểu 30% rác thải nhựa, ít nhất 120 lượt người được đào tạo về du lịch xanh và quản lý điểm đến xanh.

Các kết quả đầu ra của dự án gồm: một bộ tiêu chí điểm đến xanh được ban hành; một ban điều phối điểm đến hoạt động hiệu quả; bộ tài liệu đào tạo và truyền thông về điểm đến xanh, không rác thải nhựa, carbon thấp; ứng dụng quản lý điểm đến được xây dựng và vận hành; cùng ba hội thảo chia sẻ kết quả.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Phạm Văn Thủy khẳng định, việc tổ chức hội thảo tham vấn xây dựng dự án là hoạt động thiết thực nhằm triển khai Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn 2050, cũng như Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh cùng kỳ.

Ông Phạm Văn Thủy đề nghị Hiệp hội Du lịch Việt Nam và các bên liên quan, trong quá trình hoàn thiện dự án, cần chú trọng các nội dung như: khảo sát, đánh giá và quy hoạch khai thác tài nguyên du lịch phù hợp; xây dựng giải pháp sản xuất du lịch xanh, sử dụng năng lượng tái tạo và thân thiện với môi trường; phát triển sản phẩm du lịch gắn với bảo tồn tự nhiên và văn hóa địa phương; đồng thời đẩy mạnh thực hành giảm thiểu rác thải, đặc biệt là rác thải nhựa, thông qua việc sử dụng vật liệu thân thiện môi trường, công nghệ tiết kiệm năng lượng, năng lượng tái tạo và kiểm soát chất thải, khí thải.

Bên cạnh đó, cần ưu tiên phát triển các loại hình du lịch thân thiện môi trường như du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch văn hóa gắn với bảo tồn; tích hợp yếu tố xanh trong mọi hoạt động của điểm đến; ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý điểm đến du lịch xanh và phát triển điểm đến du lịch thông minh; đồng thời triển khai các phương pháp đánh giá, dự báo, ứng phó rủi ro trong quản lý điểm đến du lịch bền vững.

Đặc biệt, cần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch và các bên liên quan, giúp họ có nhận thức và hiểu biết sâu sắc về nguyên tắc, mục tiêu phát triển bền vững để định hướng, hình thành chu trình sản xuất xanh, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng du lịch xanh của du khách.

Trong mô hình quản lý điểm đến, cũng cần chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục về du lịch xanh, bền vững, nhất là đối với cộng đồng, du khách và doanh nghiệp, nhằm hình thành lối sống xanh và thói quen tiêu dùng du lịch xanh.