Điểm nhấn đáng chú ý trong khuôn khổ hội thảo là Lễ ký kết Bản ghi nhớ hợp tác (MOU) giữa Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam (VICAST) và Viện Nghiên cứu Giao thông và Du lịch Nhật Bản (JTTRI). Bản ghi nhớ này nhằm thiết lập khuôn khổ hợp tác lâu dài giữa hai cơ quan trong việc nghiên cứu, trao đổi chuyên gia, tổ chức hội nghị, hội thảo và trao đổi thông tin nghiên cứu về phát triển du lịch, hứa hẹn mở ra nhiều cơ hội mới cho ngành du lịch của cả hai nước.

Phát biểu mở đầu hội thảo, PGS. TS Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng VICAST nhấn mạnh: "Hội thảo hôm nay diễn ra trong bối cảnh du lịch toàn cầu đang chuyển mình mạnh mẽ – từ "du lịch tham quan và tiêu dùng" sang "du lịch trải nghiệm và sáng tạo". Xu hướng này phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong tư duy phát triển: du khách không còn chỉ là người quan sát mà trở thành chủ thể đồng sáng tạo giá trị cùng cộng đồng địa phương. Đây chính là cơ hội để Việt Nam khẳng định thương hiệu du lịch mang đậm bản sắc văn hóa, đồng thời đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững mà Chính phủ Việt Nam đã cam kết."

Ông Ito Naoki, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam cho biết: "Tôi rất hân hạnh khi sự kiện Hội thảo khoa học quốc tế giữa Việt Nam và Nhật Bản lần thứ 3 được tổ chức vô cùng trang trọng. Chủ đề của Hội thảo năm nay là "Du lịch sáng tạo – Phát triển điểm đến bền vững". Theo khảo sát của Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO), cả Nhật Bản và Việt Nam đều được dự báo là hai quốc gia có tốc độ tăng trưởng khách du lịch cao nhất thế giới trong năm 2025. Cùng với sự gia tăng đột biến về lượng khách du lịch, một số khu vực đã bắt đầu phải đối mặt với vấn đề "quá tải du lịch". Trong bối cảnh đó, việc tổ chức thảo luận về phát triển ngành du lịch bền vững vào lúc này là vô cùng kịp thời và thiết thực."

Cũng tại hội thảo, ông Nguyễn Trùng Khánh, Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, khẳng định quan điểm: "Việt Nam là một quốc gia giàu văn hóa, lịch sử và thiên nhiên đa dạng. Từ các làng nghề truyền thống, di sản văn hóa phi vật thể, các di sản, đến cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ, chúng ta có một "kho tàng" vô giá để khai thác, sáng tạo và phát triển thành các sản phẩm du lịch độc đáo, khác biệt."

Trong những năm gần đây, ngành du lịch toàn cầu chứng kiến sự dịch chuyển mạnh mẽ từ mô hình du lịch truyền thống sang du lịch sáng tạo. Mô hình này lấy trải nghiệm của du khách, sự tham gia của cộng đồng địa phương và tính độc đáo, bản sắc của điểm đến làm trọng tâm. Khác với du lịch đại trà, du lịch sáng tạo hướng đến việc tạo ra các sản phẩm, dịch vụ độc đáo, cho phép du khách không chỉ "thăm" mà còn "sáng tạo" và "đồng hành" cùng văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực của địa phương.

Tại Việt Nam, việc tiếp cận và đẩy mạnh mô hình "du lịch sáng tạo" được xem là xu thế tất yếu để đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ, thúc đẩy sự tham gia sâu rộng của cộng đồng và gia tăng giá trị trải nghiệm cho du khách, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh của du lịch Việt.

Các tham luận tại hội thảo đã tập trung vào ba nhóm nội dung chính. Nhóm thứ nhất phân tích xu hướng và kinh nghiệm phát triển du lịch sáng tạo gắn với mục tiêu bền vững trên thế giới, đưa ra những bài học quý giá từ các quốc gia tiên phong. Nhóm thứ hai đi sâu vào giải pháp đa dạng hoá sản phẩm và nâng cao trải nghiệm du khách thông qua du lịch sáng tạo, bao gồm việc "sáng tạo hóa" các sản phẩm truyền thống và xây dựng các tour/workshop trải nghiệm tương tác.

Các chuyên gia đã đề xuất nhiều kiến nghị chính sách quan trọng, nhằm: Tạo diễn đàn khoa học thường xuyên để các nhà quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn. Góp phần nâng cao nhận thức xã hội về vai trò của sáng tạo trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, di sản địa phương một cách có trách nhiệm. Đề xuất cơ chế, chính sách phù hợp để thúc đẩy du lịch sáng tạo, gắn kết chặt chẽ với Chiến lược phát triển du lịch quốc gia.

Hội thảo không chỉ tạo ra một diễn đàn khoa học mà còn mở ra một lộ trình hành động mới, cam kết ưu tiên các dự án du lịch sáng tạo gắn liền với công tác bảo tồn di sản. Cộng đồng doanh nghiệp và các nhà nghiên cứu tin tưởng rằng, với sự hỗ trợ từ chính sách và kinh nghiệm quốc tế, du lịch sáng tạo sẽ sớm trở thành đòn bẩy chiến lược, đưa thương hiệu du lịch Việt Nam lên một tầm cao mới: hấp dẫn, giàu bản sắc và thực sự bền vững./.